Nhận biết dấu hiệu bệnh trầm cảm ở thanh thiếu niên

nhận biết các dấu hiệu bệnh trầm cảm ở thanh thiếu niên để điều trị sớm cho trẻ

Rối loạn trầm cảm đơn cực là một vấn đề rất phổ biến về sức khỏe tinh thần ở thanh thiếu niên trên toàn thế giới, với ước tính tỷ lệ 4-5% /1 năm. Nhận biết sớm các dấu hiệu có thể là bệnh trầm cảm ở thanh thiếu niên sẽ giúp điều trị và ngăn ngừa các hậu quả có thể dẫn đến như tăng tỉ lệ hút thuốc, lạm dụng chất gây nghiện, béo phì và tự tử.



Tìm hiểu trầm cảm ở thanh thiếu niên

Tuổi vị thành niên là giai đoạn thay đổi, tìm kiếm tính cách cá nhân, tìm hiểu tình yêu đầu đời và cả những sự thất vọng. Chúng ta không còn nghi ngờ gì nữa, đó là một giai đoạn khó khăn cho những người trẻ tuổi và cả cha mẹ của họ. 

Trầm cảm ở thanh thiếu niên phổ biến hơn bạn có thể tưởng tượng và nó gần như không liên quan gì đến tâm trạng tồi tệ thường xuyên.

Theo dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ” trầm cảm là nguyên nhân hàng đầu trong các vấn đề về bệnh tật và khuyết tật ở thanh thiếu niên và tự tử do trầm cảm cũng là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở thanh thiếu niên từ 15 đến 19 tuổi “.

Nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh trầm cảm ở thanh thiếu niên để điều trị kịp thời.

Khái niệm trầm cảm ở thanh thiếu niên

Tỷ lệ trầm cảm ở trẻ em thấp (<1% trong hầu hết các nghiên cứu)  không có sự khác biệt giới tính, và sau đó tỉ lệ này tăng đáng kể trong suốt tuổi thiếu niên. 

Nhiều yếu tố có thể giải thích sự gia tăng tỷ lệ mắc bệnh sau tuổi dậy thì được ghi nhận vì tuổi thiếu niên là thời kỳ phát triển được đặc trưng bởi những thay đổi rõ rệt về mặt sinh học và xã hội. 

Dấu hiệu bệnh trầm cảm ở thanh thiếu niên có thể được xem như là một dạng phụ khởi phát sớm của chứng rối loạn thần kinh ở người lớn vì các liên kết mạnh mẽ của nó với sự tái phát sau này trong cuộc sống.

Bệnh trầm cảm ở thanh thiếu niên thường có các đặc điểm lâm sàng và mô hình hoạt động thần kinh tương tự như ở người lớn, và sự xuất hiện của nó cũng liên quan đến tiền sử gia đình mắc chứng rối loạn.

Trầm cảm ở thanh thiếu niên là loại trầm cảm rối loạn đơn cực hay còn gọi là trầm cảm lâm sàng, nó được phân loại là một loại rối loạn cảm xúc (còn gọi là rối loạn tâm trạng) vượt quá những cảm xúc thăng trầm thông thường, và đã trở thành một tình trạng y tế nghiêm trọng.

Khoảng 10-20% thanh thiếu niên trên toàn thế giới gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần . Tuy nhiên, nhiều người không được chẩn đoán cũng không được điều trị.

Áp lực của tuổi mới lớn, chẳng hạn như mong muốn khẳng định tính cách riêng, những thăng trầm của tình yêu đầu tiên, hay các kỳ vọng ở trường học có thể gây ra sự thay đổi tâm trạng đột ngột ở những người trẻ tuổi, làm cho bệnh trầm cảm có thể đi xa hơn, kéo dài sang tuổi trưởng thành.

Các nguyên nhân gây ra bệnh trầm cảm ở thanh thiếu niên

Bất kỳ một thanh thiếu niên cũng có thể bị trầm cảm. Tuy nhiên, có một số tình huống hoặc đặc điểm có thể làm tăng nguy cơ cho đứa trẻ bị mắc chứng rối loạn này, chẳng hạn như khuynh hướng di truyền và hoạt động sinh hoạt của não bộ.

Chúng ta hãy cùng nhau xem các yếu tố tạo ra căng thẳng ở những người trẻ tuổi và có thể gây ra trầm cảm:

  • Áp lực nhóm (Áp lực nhóm là khái niệm đề cập đến áp lực tiêu cực hoặc tích cực mà một nhóm nhất định tác động lên một người. Trong giai đoạn vị thành niên, nhiều lần, những người trẻ tuổi phải đối mặt với những áp lực này, họ phải chấp nhận những hành vi mà họ không nhất thiết phải đồng ý).

  • Ảnh hưởng của phương tiện truyền thông, thông tin đại chúng.

  • Sử dụng quá nhiều công nghệ.

  • Khám phá tình dục

  • Bạo lực gia đình

  • Các hành vi bắt nạt và đe dọa

  • Vấn đề kinh tế xã hội

  • Đau khổ vì bất kỳ bệnh tật nào về thể chất hoặc tinh thần

  • Mang thai tuổi teen

  • Thành viên của một nhóm dân tộc thiểu số

  • Tiền sử gia đình bị trầm cảm (đặc biệt là nếu cha mẹ trải qua trầm cảm khi còn nhỏ hoặc thanh thiếu niên)

  • Căng thẳng quá mức

  • Bị lạm dụng hoặc bỏ bê

  • Rối loạn tâm thần khác

  • Mất cha mẹ, người chăm sóc hoặc người thân yêu khác

  • Hút thuốc lá

  • Mất một mối quan hệ (ví dụ, do chuyển đi xa, mất bạn trai hoặc bạn gái)

  • Các bệnh mãn tính khác (như bệnh tiểu đường)

  • Rối loạn phát triển, ảnh hưởng đến học tập hoặc các hoạt động khác



Cách nhận biết dấu hiệu bệnh trầm cảm ở thanh thiếu niên

Phụ huynh cần quan sát kỹ lưỡng và chú ý đến bất kỳ thay đổi nào trong tính cách, hành vi và thái độ của con bạn được duy trì theo thời gian là cách tốt nhất để hỗ trợ và giúp đỡ trẻ vị thành niên. 

Sau đây là cách nhận biết các dấu hiệu chính của bệnh trầm cảm tuổi teen :

  1. Cảm giác buồn bã khiến trẻ luôn cảm thấy đau lòng và khóc.
  2. Thay đổi khẩu vị hoặc cân nặng : thanh thiếu niên có dấu hiệu ăn quá nhiều hoặc không ăn.
  3. Mất ngủ hoặc mệt mỏi quá mức dẫn đến nằm ngủ cả ngày.
  4. Khó tập trung, học lực bắt đầu suy yếu và có dấu hiệu buông thả chuyện học hành.
  5. Lạm dụng rượu hoặc ma túy, hoặc cả hai.
  6. Đau nửa đầu, đau đầu hoặc đau dạ dày.
  7. Tự gây hại bản thân mình : trẻ tự gây đau đớn cho thân thể chính mình.
  8. Xây dựng kế hoạch tự sát và cố gắng tự tử.
  9. Khó chịu, thất vọng, gây hấn và tức giận không có lý do rõ ràng.
  10. Cảm thấy bản thân tội lỗi quá mức
  11. Mất hứng thú với các hoạt động mà thường ngày trước đó trẻ hay thấy thích thú
  12. Khó khăn với các mối quan hệ
  13. Năng lượng giảm
  14. Giảm khả năng ra quyết định
  15. Chạy trốn hoặc đe dọa trốn khỏi nhà
  16. Quá mẫn cảm với thất bại hoặc không thừa nhận thất bại

Lưu ý : Điều cần làm là bạn không cần tuân thủ toàn bộ danh sách các dấu hiệu trên để tư vấn y tế. Khi nhận ra một số trong các dấu hiệu, bạn cần gặp các chuyên gia, và họ sẽ là người tốt nhất để đánh giá tình trạng của con bạn và đưa ra các khuyến nghị điều trị phù hợp nhất.

Chẩn đoán rối loạn trầm cảm đơn cực ở thanh thiếu niên

Để chẩn đoán đó là trầm cảm rối loạn đơn cực, một thanh thiếu niên thường cần phải thể hiện một “cụm” (một số) các dấu hiệu nêu trên liên tục trong cùng khoảng thời gian hai tuần. 

Các triệu chứng của trầm cảm rối loạn đơn cực có thể giống với các vấn đề khác về cảm xúc hoặc tình trạng tâm thần. Vì vậy, các phụ huynh phải luôn luôn tham khảo để được tư vấn tại các dịch vụ chăm sóc sức khỏe vị thành niên để chẩn đoán chính xác trường hợp của trẻ.

Trầm cảm thường cùng tồn tại với các rối loạn tâm thần khác, chẳng hạn như lạm dụng chất gây nghiện hoặc rối loạn lo âu, cho nên việc tìm kiếm các dấu hiệu bệnh trầm cảm để chẩn đoán và điều trị sớm là rất quan trọng đối với sự phục hồi ở thanh thiếu niên.

Điều trị bệnh trầm cảm ở thanh thiếu niên

Rối loạn tâm trạng, bao gồm rối loạn trầm cảm đơn cực, thường có thể được điều trị hiệu quả. Điều trị phải luôn luôn dựa trên đánh giá toàn diện của thanh thiếu niên và gia đình. Điều trị có thể bao gồm một hoặc nhiều hơn từ những cách sau đây:

  • Thuốc chống trầm cảm (đặc biệt là khi kết hợp với tâm lý trị liệu đã cho thấy rất hiệu quả trong điều trị trầm cảm ở trẻ em và thanh thiếu niên)

  • Tâm lý trị liệu (thường xuyên nhất là nhận thức hành vi hoặc trị liệu giữa các cá nhân) cho thanh thiếu niên (tập trung vào việc thay đổi quan điểm lệch lạc của bản thân và môi trường xung quanh họ; làm việc thông qua các mối quan hệ khó khăn; xác định các yếu tố gây căng thẳng trong môi trường của thanh thiếu niên và học cách tránh xa những nguyên nhân gây ra chứng trầm cảm)

  • Liệu pháp gia đình

  • Tham khảo ý kiến ​​của trường mà thanh thiếu niên đang học.

“Cha mẹ luôn đóng một vai trò hỗ trợ quan trọng trong bất kỳ quá trình điều trị nào”.

Nếu phụ huynh đang nghi ngờ rằng con mình có thể bị trầm cảm, điều đầu tiên cần làm là nói chuyện với bác sĩ đáng tin cậy của bạn. Họ sẽ biết cách hướng dẫn bạn và xác định cách điều trị tốt nhất cho con bạn. Nói chung, thường nên sử dụng kết hợp thuốc chống trầm cảm và tâm lý trị liệu.

Nhiều cha mẹ của trẻ em hoặc thanh thiếu niên bị trầm cảm thường viện vì nhiều lý do nên không bao giờ tìm cách điều trị thích hợp cho trẻ vị thành niên.



Phụ huynh nên biết rằng, kể cả nhiều thanh thiếu niên bị trầm cảm nặng nhưng khi tìm cách cải thiện điều trị – thường có hiệu quả trong vòng vài tuần và tiếp tục điều trị sẽ giúp trẻ có thể ngăn ngừa tái phát các triệu chứng trầm cảm về sau này.

Khi nhận ra các dấu hiệu của bệnh trầm cảm ở thanh thiếu niên, nếu không điều trị thích hợp, các triệu chứng trầm cảm có thể kéo dài hàng tuần, hàng tháng hoặc hàng năm.

Ngoài việc gây ra các vấn đề liên quan đến cá nhân và ảnh hưởng tâm lý xã hội, trầm cảm ở trẻ em và thanh thiếu niên cũng có liên quan đến việc tăng nguy cơ tự tử. 

Hơn nữa, nguy cơ tự tử càng tăng lên, đặc biệt là ở những cậu bé vị thành niên mà bệnh trầm cảm đi kèm với các rối loạn sức khỏe tâm thần khác (ví dụ, rối loạn hành vi, lạm dụng chất). 

Điều quan trọng đối với cha mẹ và những đơn vị chăm sóc trẻ em và thanh thiếu niên là phải thực hiện nghiêm túc tất cả các triệu chứng trầm cảm và tự tử để tìm cách điều trị ngay lập tức.


Các bài viết khác có thể bạn quan tâm :



Share:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *